Dược liệu mạch nha

Mạch nha là một loại dược liệu thường được dùng trong các thang thuốc điều trị bệnh về đường tiêu hóa. Bài viết này chia sẻ một số thông tin về mạch nha, giải đáp câu hỏi mạch nha là gì? Cần lưu ý phân biệt dược liệu mạch nha với khái niệm mạch nha thông thường vốn được biết tới là một loại kẹo.

Dược liệu mạch nha

1. Mạch nha là gì?

Mạch nha (Fructus Hordei germinatus) là hạt (về phương diện thực vật gọi là quả) nẩy mầm phơi khô của cây đại mạch – Hordeium vulgar L., họ Lúa – Poaceae. 

2. Đặc điểm thực vật

Đặc điểm thực vật đại mạch

Đại mạch là cây ngũ cốc mọc hàng năm. Mỗi năm thế giới sản xuất khoảng 100 triệu tấn. Muốn chế biến thành dược liệu người ta cho hạt nẩy mầm, khi một số mầm bắt đầu xanh thì đem phơi nắng cho khô. Thứ chưa nẩy mầm thì không dùng.

3. Thành phần hóa học

• Giống như ngũ cốc khác, tinh bột là thành phần chính, các thành phần khác là protein, lipid, vitamin, chất khoáng. Trong đại mạch khi nẩy mầm thì giàu các enzym. Dưới tác dụng của enzym, tinh bột chuyển thành dextrin và maltose, saccharose thì chuyển thành đường nghịch đảo.
• Protein chuyển thành pepton.
• Polypeptid thành aminoacid
• Do vậy, mạch nha là một thức ăn rất dễ tiêu cho người ốm và trẻ em.
• Trong mầm hạt đại mạch còn chứa một lượng nhỏ alcaloid gồm 2 chất là hordemin và granin.

4. Tác dụng và công dụng của mạch nha

• Do có enzym nên mạch nha có tác dụng giúp tiêu hoá, dùng để chữa các trường hợp ăn uống kém tiêu, thuốc lợi sữa, trẻ em đau bụng đi ngoài, lỵ viêm ruột.
• Hordein có tác dụng giống như giao cảm nhẹ, hơi tăng huyết áp, cường tim, ít độc có tác dụng ức chế sự co bóp ruột, được dùng chữa đi ngoài liều 0,25-1g.

Trên đây là một số thông tin tham khảo về mạch nha, vị dược liệu hay gặp trong các thang thuốc bổ tỳ vị hoặc chữa bệnh về đường tiêu hóa.